Hukuk Dergisi'nin yayın etiği politikası; COPE (Committee on Publication Ethics) Core Practices, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) yazarlık tanımları ve WAME (World Association of Medical Editors) rehberlerinden esinlenir. Bu metin; yazar, hakem, editör ve yayıncının her birinden beklediğimiz etik standartları ve ihlal durumunda izlediğimiz prosedürleri açıklar.
I. Etik Çerçevemiz
Akademik yayıncılık üç temel sözleşmeye dayanır: yazarın metnin özgünlüğünü ve doğruluğunu taahhüt etmesi; hakemin gizlilik ve bağımsızlık içinde değerlendirme yapması; editörün adalet ve şeffaflıkla karar vermesi. Bu üç sözleşmeden herhangi birinin ihlali, derginin bilimsel meşruiyetini doğrudan zedeler.
Hukuk dergisi olarak ayrıca hukuki metin ve içtihat aktarımı konusunda ek bir özen yükümlülüğümüz olduğunu vurgulamak isteriz: yargı kararı, mevzuat metni veya doktrin görüşü çarpıtılarak aktarıldığında, hukuki sonuç doğurabilecek bir bilgi kirliliği üretilir. Bu derginin politikalarında ayrıca yer alır.
II. Yazar Sorumlulukları
Özgünlük ve Doğruluk
- Makalenin daha önce yayımlanmamış ve eş zamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmemiş olması.
- Tüm atıfların gerçek varlığa sahip, doğru ve eksiksiz şekilde verilmesi — özellikle yapay zekanın ürettiği "hayali kaynak" tehlikesine karşı her atıfın doğrulanması.
- Yargı kararı, mevzuat ve içtihat aktarımlarının metin-sadakatli olması.
- Veri uydurma, çarpıtma veya seçici raporlama yapılmaması.
Yazarlık ve Katkı Beyanı
- Tüm yazarların makale içeriğini onaylamış olması; gerçek katkı sahiplerinin gizlenmemesi (ghostwriting yasak).
- Sadece akademik veya idari unvanı nedeniyle "hediye yazarlık" verilmemesi.
- CRediT taksonomisine uygun katkı beyanının makale altında yer alması.
Şeffaflık Yükümlülükleri
- Tüm çıkar çatışmaları (finansal, kişisel, profesyonel) açıkça beyan edilmelidir.
- Araştırmanın finansman kaynakları belirtilmelidir.
- Yapay zeka araçlarının kullanımı Yapay Zeka Politikası uyarınca beyan edilmelidir.
Yayın Sonrası
- Yayım sonrası tespit edilen hataların derhal editöre bildirilmesi.
- Düzeltme veya geri çekme süreçlerinde işbirliği.
III. Hakem Sorumlulukları
- Gizlilik: Değerlendirilen makalenin içeriği üçüncü taraflarla paylaşılamaz, yapay zeka araçlarına yüklenemez.
- Tarafsızlık: Yapıcı, akademik dilde, kişisel olmayan değerlendirme.
- Çıkar Çatışması: Aynı kurum, ortak yayın geçmişi, kişisel ilişki gibi durumlar editöre bildirilmeli; gerekirse hakemlik reddedilmelidir.
- Zamanlılık: 30 günlük standart süreye uyum; ek süre talebinin önceden iletilmesi.
- Citation Manipulation Yasağı: Hakem, kendi yayınlarına gerekçesiz atıf önermez.
- İntihal/Etik Şüphesi: Şüphe halinde editöre özel bölümde detaylı bildirim.
Detaylı yönlendirme için Hakem Rehberimize bakınız.
IV. Editör Sorumlulukları
- Adalet: Karar yalnızca makalenin bilimsel niteliğine dayanır; yazarın kimliği, kurumu, kariyeri kararı etkilemez.
- Gizlilik: Çift kör süreçte hakem-yazar anonimliğinin korunması.
- Çıkar Çatışması Yönetimi: Editörün kendi makalesi/öğrencisi söz konusu olduğunda kararın başka bir editöre devredilmesi.
- Şeffaflık: Editör kararı gerekçeli olarak yazara iletilir.
- İntihal Taraması: Her makale yayım öncesi taramaya tâbi tutulur.
- Hata Yönetimi: Yayım sonrası tespit edilen hatalarda hızlı düzeltme/geri çekme inisiyatifi.
- COPE Akış Şemalarına Uyum: Etik ihlal durumlarında COPE'un hazırladığı karar şemaları rehber alınır.
V. Yayıncı Sorumlulukları
- Editöryal bağımsızlığa müdahale etmemek.
- Mali baskı ile yayım kararını etkilememek.
- Yayımlanan içeriği uzun vadeli arşivde (LOCKSS/CLOCKSS) saklamak.
- Etik ihlal soruşturmalarına idari destek sağlamak.
- Şikayet mekanizmasını işler tutmak.
VI. Etik İhlal Durumları
Tespit edilen başlıca ihlaller ve sonuçları:
| İhlal | Sonuç |
|---|---|
| İntihal | Yayın öncesi: red. Yayın sonrası: geri çekme + indeks bildirimi. |
| Hayalet yazarlık | Düzeltme + gerekirse geri çekme. |
| Veri uydurma | Doğrudan geri çekme. |
| Eşzamanlı gönderim | Red + 2 yıl yayım yasağı. |
| Hayali atıf üretimi | Geri çekme + 2 yıl yayım yasağı. |
| Hakem gizliliği ihlali | Hakem listesinden çıkarma + editöryal bildirim. |
| Çıkar çatışması gizleme | Düzeltme + gelecek başvurularda ek inceleme. |
VII. Şikayet ve İtiraz Mekanizması
Editöryal karara, hakem tutumuna veya yayım sürecindeki herhangi bir konuya ilişkin şikayetleriniz için iki kademeli bir mekanizma işletiriz:
- İlk başvuru: Yazılı şikayet etik@hukukdergisi.org adresine iletilir. Baş editör veya görevlendirilen üye, 21 gün içinde gerekçeli yanıt verir.
- İtiraz: İlk yanıttan tatmin olmayan başvurucu, 30 gün içinde editöryal kurul dışında üç akademisyenden oluşan Etik Komisyonuna itirazını iletebilir. Komisyon kararı 60 gün içinde verir ve kesindir.
Şikayet başvurularında kimlik bilgileri komisyon üyeleri dışında kimseyle paylaşılmaz. Hukuk Dergisi, iyi niyetli şikayet sahibine herhangi bir zarar verici tedbir uygulamaz.